Họ xuất hiện rất đúng lúc.
Đúng lúc người khác đang loay hoay.
Đúng lúc một vấn đề vừa đủ phức tạp để cần ai đó đứng ra “định nghĩa”.
Họ nói trơn tru, dùng nhiều thuật ngữ, giọng điềm tĩnh như đã đi qua mọi bão giông.
Họ kể chuyện thành công bằng thì hiện tại, thất bại bằng thì quá khứ, và lời khuyên bằng thì mệnh lệnh.
Mọi thứ đều tròn trịa, gọn gàng, không thừa cũng chẳng thiếu, những câu chữ được mài cho vừa khít… nhưng rỗng ruột.
Những chuyên gia sáo rỗng thường rất an toàn.
Họ không đặt cược, không va chạm, không đứng về phía nào quá rõ ràng.
Họ nói “cần cân nhắc”, “tùy bối cảnh”, “không có công thức chung”.
Đúng. Hoàn toàn đúng.
Nhưng đúng theo cách khiến người nghe bước ra với cùng một mớ băn khoăn như lúc bước vào.
Họ không sai.
Chỉ là họ không dính dáng.
Không dính mồ hôi của người làm thật.
Không dính vết xước của những lần làm sai.
Không dính nỗi ngại ngùng khi phải thú nhận: “Tôi cũng từng mù mờ như bạn.”
Họ đứng ngoài đời sống, nhưng nói về đời sống rất hay.
Có lúc các bạn cũng từng tin họ.
Tin vì cần một cái neo.
Tin vì mệt.
Tin vì muốn ai đó nói thay mình những câu nghe có vẻ chắc chắn.
Cho đến một ngày, bạn gặp một người khác.
Không gọi mình là chuyên gia.
Nói chậm. Nói ngập ngừng.
Có lúc dừng lại để nghĩ tiếp.
Có lúc cười trừ vì nhớ ra mình từng làm ngu.
Người đó không cho lời khuyên hoàn hảo.
Nhưng cho cảm giác: “À, chuyện này là thật.”
Từ đó, ta bắt đầu phân biệt được.
Giữa người biết nói và người biết sống.
Giữa kiến thức để trình diễn
và trải nghiệm để sẻ chia.
Những chuyên gia sáo rỗng rồi cũng sẽ tiếp tục xuất hiện.
Họ hợp với sân khấu, với hội thảo, với những căn phòng bật điều hòa và slide đẹp.
Còn ngoài kia, nơi đời sống lấm lem và không có nút “undo”,
người ta vẫn lặng lẽ học từ những người chưa bao giờ tự xưng là chuyên gia.
Và có lẽ, đến một lúc nào đó,
ta chỉ mong mình đừng trở thành một người nói rất đúng…
nhưng chẳng giúp ai dám bước thêm một bước.
———
With Metta
TT